W?adys?aw Stanis?aw Reymont PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator   
piątek, 05 września 2003 02:00

tablica

180px-Reymont_na_Kuferku

   W?adys?aw Stanis?aw Reymont - w?a?ciwie Stanis?aw W?adys?aw Rejment. Powie?ciopisarz, nowelista, reporta?ysta. Urodzi? si? 7 maja 1867, zmar? 5 grudnia 1925 w Warszawie. Kolejno?? imion i pisowni? nazwiska zmieni? sobie sam.

   Urodzi? si? we wsi Kobiele Wielkie k. Radomska jako jedno z dziewi?ciorga dzieci organisty Józefa Rejmenta. Dzieci?stwo sp?dzi? w Tuszynie k. ?odzi, dok?d ojciec przeniós? si? na zamo?niejsz? parafi?. By? krn?brny, tote? po paru latach nauki w miejscowej szkole zosta? oddany do terminu w Warszawie pod opiek? swej najstarszej siostry i jej m??a. W 1885 r. po odpowiednich egzaminach i okazaniu "fraka b. dobrze uszytego" otrzyma? krawiecki patent czeladniczy - jedyne w ?yciu formalne ?wiadectwo swego wykszta?cenia.

   Maj?c lat 18 czy 19 zbieg? z domu i przysta? do w?drownej trupy aktorskiej, gdzie wyst?powa? do roku 1887 pod pseudonimem Urba?ski. Zaczyna si? teraz najbardziej trudny i awanturniczy, ale dla przysz?ego pisarza nader cenny okres zbierania wa?kich do?wiadcze? ?yciowych - przewa?nie o g?odzie i ch?odzie, w?ród licznych rozczarowa? i niepowodze?. Okazuje si? przede wszystkim, ?e na scenicznych deskach zdolno?ci ust?puj? ch?ciom: Reymont - jako bardzo mierny aktor - grywa tylko epizodyczne rólki, co nie mo?e zaspokoi? jego ambicji. Wraca wreszcie do rodziców i dzi?ki staraniom ojca (1888 rok) otrzyma? posad? robotnika na Kolei Warszawsko-Wiede?skiej (Rogów, Krosnowa, Lipce). Gdzie przepracowa? prawdopodobnie rok. Znudzony jednak monotoni? nowego ?ycia, po raz drugi próbuje szcz??cia na scenie, co sko?czy?o si? nowym rozczarowaniem i powrotem na kolej.

   W 1894, po niespodziewanym debiucie literackim, przeniós? si? do Warszawy i postanowi? ?y? z pióra. Kiedy jego sytuacja materialna znacznie si? poprawi?a, du?o podró?owa?. W latach 90. odwiedzi? Londyn, Berlin, W?ochy, Pary?. W Pary?u zawar? cenne znajomo?ci literackie, m.in. ze Stanis?awem Przybyszewskim, Stefanem ?eromskim, Zenonem Przesmyckim. Pozna? tak?e przysz?ego znakomitego t?umacza CH?OPÓW Franka-Luisa Schoella.

nobfr

   W 1900 uleg? powa?nemu wypadkowi kolejowemu. Otrzyma? za to du?e odszkodowanie. Kontuzj? leczy? w Krakowie. Opiekowa?a si? nim znajoma, Aurelia Szab?owska. Opiekunka rozwiod?a si? z dotychczasowym m??em, wysz?a za pisarza i wprowadzi?a porz?dek w jego niespokojne ?ycie. Razem du?o podró?owali. Rewolucj? 1905 i I wojn? ?wiatow? prze?yli w Warszawie.

?ycie nie daje nam tego, co chcemy,
tylko to co dla nas ma.

W?adys?aw Reymont

   Reymont anga?owa? si? w dzia?alno?? spo?eczn?. By? prezesem Zwi?zku Pisarzy i Dziennikarzy, potem prezesem Warszawskiej Kasy Przezorno?ci i Pomocy dla Literatów i Dziennikarzy. Uczestniczy? tak?e w zak?adaniu pierwszej spó?dzielni kinematograficznej. Po wojnie (1919-20) wyje?d?a? do Stanów Zjednoczonych, gdzie w ?rodowisku polonijnym szuka? pomocy gospodarczej dla odbudowy zrujnowanego kraju. W 1920 kupi? maj?tek Ko?aczkowo, ale gospodarowanie sz?o mu kiepsko, tym bardziej, ?e z?y stan zdrowia zmusza? go do przebywania g?ównie na Riwierze. Pochowany zosta? na Cmentarzu Pow?zkowskim, a jego serce - w Ko?ciele ?w. Krzy?a.

   W listopadzie 1924 r. otrzyma? literack? nagrod? Nobla. Jego kontrkandydatami byli wtedy T. Mann, M. Gorki i T. Hardy. Polska opinia publiczna liczy?a na wyró?nienie ?eromskiego, ale i nagrodzenie twórcy Ch?opów poczyta?a za decyzj? trafn?. Laureat wskutek choroby serca nie przyjecha? na uroczysto?? do Szwecji. Dyplom i czek na 116 718 koron szw. przes?ano mu do Francji, gdzie si? leczy?.

reymont1   Reymont by? ewenementem: samorodnym wybitnym talentem reporterskim, ch?on?cym rzeczywisto?? wszystkimi zmys?ami i umiej?cym przedstawi? j? w szerokich panoramach spo?ecznych. Ani naturalizm czy realizm jego utworów, ani elementy poetyki m?odopolskiej nie wynikaj? z jakiej? przyj?tej doktryny literackiej, lecz z jego sposobu obserwacji i asymilacji ?wiata. Oczywi?cie tendencje epoki mia?y pewien wp?yw. Jednak materi? jego twórczo?ci (z jednym wyj?tkiem) by?a rzeczywisto??, której sam do?wiadczy?: wie? ?owicka i wielkie miasto, prowincjonalne stacje kolejowe i teatrzyki objazdowe, ?wiatek spirytystów i mediów, ?ycie polonii ameryka?skiej. Utwory Reymonta daj? ogromn? panoram? polskiego spo?ecze?stwa ko?ca XIX i pocz?tku XX wieku.

Rzeczywisto?? jest z tej samej prz?dzy, co marzenia.

W?adys?aw Reymont

   Dorobek pisarski Reymonta obejmuje ok. 30 obszernych tomów prozy. S? w?ród nich utwory reporta?owe: Pielgrzymka do Jasnej Góry (1894), Z ziemi che?mskiej (1910 - o prze?ladowaniach unitów), Z konstytucyjnych dni (o rewolucji 1905 r.) i niektóre szkice z tomu Za frontem (1919). S? liczne nowele o tematyce z ?ycia teatralnego, wiejskiego lub o pracy na kolei, jak np. ?mier? (1893), Suka (1894), Przy robocie i W por?bie (1895), Tomek Baran (1897), Sprawiedliwie (1899) i szkic powie?ciowy Marzyciel (1908). I s? powie?ci: Komediantka i Fermenty, Ziemia obiecana, Ch?opi oraz sceptycznie opiniowany przez krytyk? Wampir (1911 - utwór o tematyce spirytystycznej) i pisana w l. 1911-17 trylogia historyczna Rok 1794 (Ostatni Sejm Rzeczypospolitej, Nil desperandum i Insurekcja).

   Bezspornym arcydzie?em, s? Ch?opi, w powie?ci tej stworzy? Reymont obraz ?ycia wiejskiego bardziej kompletny i sugestywny ni? inni pisarze polscy. Powie?? imponuje nam autenoblintyzmem realiów materialnych, obyczaju, zachowa? i kultury duchowej ludu. Autentyzmem tym rzetelniejszym, ?e wypowiedzianym w wiejskim sposobie mówienia. Nie tylko w dialogach, lecz i w narracji stosowa? Reymont stylizacj? gwarow?, tworz?c rodzaj ponadregionalnej polszczyzny ch?opskiej. Dzi?ki temu pe?niej ni? którykolwiek autor powie?ci wiejskich odda? przebogat? rzeczywisto?? "gadanej" kultury przedpi?miennej ludu. Zlokalizowa? akcj? tej powie?ci w rzeczywistej wsi Lipce, któr? pozna? w okresie dpracy na kolei ko?o Skierniewic, a czas wydarze? ograniczy? do 10 miesi?cy w bli?ej nieokre?lonym XIX-wiecznym "teraz". Nie historia wyznacza rytm ch?opskiego ?ycia, lecz "bezczas" wiecznych powrotów. Konstrukcja Ch?opów zdumiewa rygorystyczn? prostot? i funkcjonalno?ci?. Có? prostszego, ni? napisa? powie?? o wsi, dyscyplinuj?c jej akcj? poprzez ograniczenie do jednego roku i poprzez osadzenie jej w jednej miejscowo?ci? Tytu?y poszczególnych tomów sygnalizuj? tetralogi? w granicach jednego cyklu wegetacyjnego, reguluj?cego odwieczny i powtarzalny rytm ?ycia wiejskiego. Na ten rytm nak?ada si? - równie? powtarzalny - kalendarz obrz?dowo-religijny. W takich ramach akcji Reymont zlokalizowa? barwn? zbiorowo?? wiejsk? z wyrazi?cie wyodr?bniaj?cymi si? indywidualno?ciami. Uczestnicz? one w skomplikowanym uk?adzie stosunków wzajemnych i nieoczekiwanych obrotach wypadków. Repertuar ludzkich dozna? i bogactwa ?ycia duchowego, który mo?na porównywa? z repertuarem ksi?g biblijnych i mitów greckich, nie ma niczego z doktrynerskich wymys?ów czy dydaktycznej przyk?adno?ci. Nie doktrynom i mentorstwu wierzy autor Ch?opów, lecz ufa swej znajomo?ci ?ycia, mentalno?ci opisywanych ludzi i swemu poczuciu rzeczywisto?ci. ?atwo w tej powie?ci wskaza? momenty bezpruderyjnego naturalizmu (np. niektóre uj?cia erotyki) lub motywy ilustruj?ce symbolizm. Równie ?atwo dowodzi? walorów realizmu Ch?opów. ?aden jednak z "izmów" nie starczy do opisania tego utworu, bo cech? arcydzie? jest wymykanie si? "izmom".
   Powie?? t? dwukrotnie filmowano (w 1922 r. w re?yserii E. Modzelewskiego, w 1973 - J. Rybkowskiego), a przet?umaczono na 27 j?zyków.

portret
 

 

Opracowano na podstawie:

http://www.culture.pl/

http://portalwiedzy.onet.pl/37708,haslo.html

http://monika.univ.gda.pl/~literat/autors/rejmont.htm

http://www.kodrab.hg.pl/ciekaw/reymont.html

http://www.wiw.pl/literatura/klasyka/autorzy.asp?autor_id=19

 

 

Poprawiony: środa, 22 listopada 2017 02:44
 

Imieniny

Pami?taj o z?o?eniu ?ycze?!!! Dzi?: Anieli
Jutro: Jakuba Justyna

Dziennik elektroniczny

Sprawozdania finansowe ZSP

Reklama

Czas

Ulti Clocks content